Sızdırmazlık Test Makinaları

ÜRETİM HATLARI VE LABORATUVARLARDA, ENDÜSTRİYEL SIZDIRMAZLIK TEST SİSTEMLERİ İMALATI ve KURULUMU

Endüstriyel Sızdırmazlık Testleri

Sızdırmazlık testleri veya kaçak testlerinde, sıvı veya gazın, kontrol edilen ürünün çeperlerinden ne miktarda ve hangi oranlarda geçtiği ölçülür. Ölçüm sonucuna göre, ürünün kabul edilebilir veya edilemez olduğunu tespit edilir. Testin gereksinimi, devlet regülasyonları olabileceği gibi, çevresel etmenler, insan sağlığı ve güvenliği, ürün performansı ve kalitesi gibi farklı nedenler olabilir. Kaçak veya sızdırma problemi, yaygın olarak üretim veya imalat hatalarından kaynaklı olarak meydana gelmektedir. Bu yazı içerisinde detaylı olarak sızdırmazlık testinin endüstride uygulanmakta olan yöntemlerini bulabilirsiniz. Helyum sızdırmazlı testleri hakkında bilgi almak ve çalışmalarımızı incelemek için Helyum Sızdırmazlık Testi sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Sıvı veya gazlarda akış var ise, her zaman bir basınç farkı söz konusudur. Aynı şekilde kaçak oluşabilmesi ve sızdırmazlık testi yapılabilmesi için her zaman iç ortam ile dış ortam arasında bir basınç farkı oluşturulmak zorundadır. Bu sayfayı endüstride sızdırmazlık test sistemi kurmayı planlayan ve mevcuttaki sisteminde iyileştirmeler yapma ihtiyacı olan, proses geliştirme, üretim, bakım ve kalite departmanlarında çalışan mühendisler için kılavuz olması amacıyla hazırladık. Umarız ihtiyacınız olan bilgilere ulaşırsınız. Daha detaylı bilgi alışverişinde bulunmak, sistemin kurulmasında tasarım imalat ve devreye alma desteği almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Normtech Makina olarak, sızdırmazlık test makinaları alanındaki tecrübelerimizi yaptığımız işlerle hızla ilerletmeye devam ediyoruz. Aynı zamanda, dünyanın önde gelen sızdırmazlık test makinaları ve sızdırmazlık test cihazları üreticisi olan Innomatec Test- und Sonderanlagen GmbH firmasıyla birlikte yaptığımız işbirliği sonucunda Türkiye başta olmak üzere Orta doğu ve Afrika bölgesine hizmet sunmaktayız. Innomatec, Almanya merkezli, sızdırmazlık testleri konusunda uzmanlaşmış, helyum, hava ve akış testleri konusunda hem cihaz üretimi hem de anahtar teslim projeler yapmakta olan bir firmadır. Türkiye ayağında, projelerimize doğrudan destek vermektedir. Innomatec hakkında daha fazla bilgi için Innomatec’in websitesini ziyaret edebilirsiniz.

Doğru Sızdırmazlık Test Yönteminin Bulunması

Adım 1: Sızdırmazlık Testinde Çıktının Belirlenmesi

Endüstride sızdırmazlık testi, farklı bir çok sektörde, ürün kullanıcıya ulaşmadan önce, imalat aşamalarında uygulamaktadır. Genel olarak aşağıdaki 3 faktörden birini saptamak amacıyla yapılır;
  1. Üründe kaçak olup olmadığı
  2. Eğer gerekliyse, ne seviyede bir kaçak olduğu
  3. Kaçak lokasyonları

Adım 2: Ürün Özelliklerinin Değerlendirilmesi ve Test Kriterinin Oluşturulması

Sızdırmazlık test yöntemi belirlenirken; ikinci adım ürün ile alakalı özelliklerin sıralanması ve listelenmesidir. Bunlar içinde aşağıdaki sorular bir rehber olabilir. Bu sorular cevaplandığında, test yöntemlerinden bazıları doğrudan elimine olacaktır.
  1. Ürün bağlantı yerleri ve kaçak oluşabilecek noktaları, hangi imalat yöntemi ve prosesleriyle birleştirilmekte veya imal edilmektedir?
  2. Ürünün kontrol edilecek hacmi, son kullanıcı tarafından hangi akışkan ile kullanılacaktır? Kullanım sırasında basınç değerleri ne olacaktır?
  3. Ürünün kaçak testi yapılması planlanan kontrol hacmi ne kadardır?
  4. Üründe sızdırmazlık testi için gerekli olan hassasiyet nedir, ölçüm kriterleri ve toleransları nelerdir?
  5. Ürünün boyutları nelerdir, ürünü kapalı bir hacim altına almak mümkün müdür?
  6. Üründe, basınç etkisiyle şekil değişimi olmakta mıdır? Hangi malzemeden imal edilmektedir ve elastisiyet özelliği var mıdır? Aynı zamanda üründen ürüne kontrol hacmi ne oranda değişiklik gösterebilmektedir.
  7. Üründe su veya yağ ile teması sonucu problem oluşabilir mi, veya test sonrası su veya yağ kalıntısı istenmeyen bir durum mudur?
  8. Kaçak lokasyonlarının tespit edilmesi gerekli midir?
Bu soruların sonucunda, bazı test metotlarının uygun olmadıkları görülecektir, bir sonraki aşamaya o metotları elimine ederek geçilebilir.

Adım 3: Sızdırmazlık Test Prosesi için İmkanların Değerlendirilmesi

Bu aşamada; yatırım ve işletme bütçesi, sızdırmazlık test metotlarının avantajları ve dezavantajları, test için belirlenmiş çevrim süresi ihtiyacı, gerekli test kapasitesi ve adetleri, test frekansı vb. parametreler bir arada göz önüne alınmalıdır. Böylece, en uygun test yönteminin belirlenmesi mümkün olmaktadır. Normtech olarak sızdırmazlık testi ve test sistemleri konusundaki tecrübelerimizle, siz müşterilerimize doğru test yönteminin belirlenmesinde yardımcı olmaktan mutluluk duymaktayız. Sızdırmazlık test yöntemleri hakkında daha detaylı bilgi edinmek için ve sizin uygulamanız için doğru test yönteminin belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sızdırmazlık Test Makinası Tasarımı
Resim: Sızdırmazlık test makinası tasarımı
Sızdırmazlık Test Yöntemlerinin Hassasiyetleri
Şekil: Sızdırmazlık test yöntemlerinde hasssasiyet karşılaştırılması
Sızdırmazlık Test Aşamaları
Grafik : Sızdırmazlık Test Aşamaları

Sızdırmazlık Test Tekniği

Sızdırmazlık Test Terimleri

Sızdırmazlık test cihazlarını ve yöntemlerini tanımaya başlamadan önce, bazı sızdırmazlık testi ile ilgili terminolojik terimleri bilmekte fayda var. Sızdırmazlık test yöntemleri aynı zamanda bu terminoloji çerçevesinde kategorize edilmektedir. Test yöntemi belirlenmesi ve test cihaz seçimi, sızdırmazlık temel bilgiler ışığında yapılmaktadır.

Test Parçası

Test edilecek ürün ve ürün özellikleri, test metodunun belirlenmesinde en önemli etmendir. Bir otomotiv parçasını test edecekseniz, basınçlı hava kullanıp kaçak miktarını bulmaya çalışırken, havlupan gibi ev ürünlerini suya batırıp yine basınçlı hava altında köpük çıkıp çıkmadığına bakmak yeterli olacaktır. Test parçasının, öncelikle test edilecek olan hacmi hesaplanmalı, parçadan parçaya değişen maksimum varyasyonlar belirlenmelidir. Sıcaklık değişimini anlamak amacıyla, test hacminden, dış ortama ısı geçişini etkileyecek olan parametreler çıkarılmalı ve bu etkiyi en aza indirmek için yapılabilecekler değerlendirilmelidir. Test parçasının malzemesi, basınç ve sıcaklık karşısında davranışı da göz önünde tutulmalıdır. Bir başka test parçası için önemli olan, test sistemi ile bağlantısındaki sızdırmazlık yüzeyinin belirlenip, buraya özel fikstür imal edilmesidir.

Test Ortamı (Test Medium)

Test ortamı, test akışkanı için kullanılan bir terimdir. Sızdırmazlık testleri, en temelde test ortamı yani test akışkanına göre kategorize edilmektedir. Test akışkanı olarak hidrojen, helyum veya hava gibi bir gaz kullanılması durumunda, bu testler akışkanın adıyla yani Helyum sızdırmazlık testi veya Hava sızdırmazlık testi olarak adlandırılırlar. Test akışkanı olarak sıvı kullanılması durumunda da benzer şekilde Sıvı sızdırmazlık testi şeklinde adlandırılırlar. Sıvı sızdırmazlık testleri de genel olarak su, yağ veya bir başka sıvı ile yapılan testler için kategori oluşturmaktadırlar.

Test yapılacak akışkanın belirlenmesi, test yönteminin ve test düzeneğinin oluşturulmasında en kritik noktadır. Ürünün kullanım sırasında, test hacminin hangi akışkan ile temas halinde olacağı, akışkanın basınç ve sıcaklık koşulları, test akışkanın belirlenmesindeki önemli etmenlerden bazılarıdır. Diğer göz önüne alınması gereken noktalar ise; sızdırmazlık test kriteri, ve kaçak noktasının olası ebat ve diğer özellikleridir. Örneğin kılcal kaçaklar ürün için önemli ise sıvı sızdırmazlık testleri doğru olmayabilir.

Önemli bir bilgi olarak, test akışkanının molekül büyüklüğüne bağlı olarak, sızdırmazlık testinin hassasiyeti ve saptanabilecek kaçak büyüklüğü değişmektedir. Hava ve diğer gazlar ile yapılan sızdırmazlık testleri, sıvı sızdırmazlık testlerine göre bariz bir şekilde daha hassas sonuçlar vermektedir. Kılcal ve küçük boyutlu kaçakların yakalanması isteniyorsa, sıvı sızdırmazlık testlerine göre daha doğru sonuçlar verecektir. Yine molekül ağırlığı göz önüne alındığında büyükten küçüğe; hava, helyum ve hidrojen şeklinde sıralanabilir. Molekül ağırlığının küçülmesiyle, aynı zamanda test hassasiyeti de artmaktadır.

Sıvı sızdırmazlık test kategorisinde de; yağ molekülleri sudan daha büyüktür. Bu yüzden su sızdırmazlık testinin hassasiyeti açısından yağa göre avantaj sağlar. Ancak bazı uygulamalarda, su ile temas durumunda ürünlerde paslanma ihtimali bulunduğu için, su yerine yağ kullanılmaktadır. Sıvı sızdırmazlık testlerinin, gazlara göre bir avantajı da basınçla hacminin çok az değişmesi, hatta sıkıştırılamaz kabul edilebilmesidir. Bu yüzden, sızdırmazlık testleri daha yüksek basınçlarda yapılması mümkün olmaktadır. Bir başka deyişle yüksek basınç farklarını güvenli olarak oluşturabilmektir.

Test Hacmi (Internal Volume)

Test hacmi, test akışkanının doluşacağı hacim için kullanılmaktadır. Test cihazından başlayarak, bağlantı hortumları, fikstür ve test parçasının hacimlerinin toplamıdır. Test hacmi ne kadar küçük olursa, test sonucu da o kadar yüksek hassasiyet ve iyi tekrarlanabilirlikte olacaktır. Ayrıca test için çevrim süresi de daha hızlı tamamlanmaktadır. Hacim miktarı arttıkça, hacmi doldurmak ve sabit rejime getirmek için gereken süre de artacaktır.

Test Doldurma Süresi (Filling Time)

Test doldurma süresi, test edilecek hacmin test akışkanı ile doldurulması için geçen süredir. Test parçasının, hedef test basıncına ulaşıncaya kadar geçen süre olarak da tanımlanabilir.

Test Stabilizasyon Süresi (Stabilisation Time)

Stabilizasyon süresi, dolumdan sonra başlar, teste başlatmadan önce, test basıncının stabilize olması beklenir. Dolum tamamlandıktan sonra, test basıncında bir süre dalgalanmalar oluşmaktadır (Sızdırmazlık test aşamaları grafiğinden, stabilisasyon aşaması). Bu süreçte testin başlatılması, büyük ölçüm varyasyonlarına neden olabilir. O yüzden belirli bir süre, sistemin rejime girip kararlı bir duruma gelmesi beklenmektedir. Gerekli test stabilizasyon süresi, yapılan çeşitli tekrarlanabilirlik (R&R) çalışmaları ile belirlenmektedir.

Test Süresi (Test Time)

Sızdırmazlık testinin ölçüm yapılan fazıdır. Bu süreçte sızdırma miktarı ölçülerek sonuç ortaya çıkartılır. Test sonucunun sağlıklı olabilmesi için tüm fazların gerektiği kadar uzun olması gerekmektedir.

Sızdırmazlık Test Metotları

Endüstride oldukça fazla sayıda ve çeşitte sızdırmazlık test uygulamaları bulunmaktadır. Daha önceden de bahsettiğimiz üzere, doğru sızdırmazlık test yöntemine karar vermek, ürün ve prosese özgü tüm özellikler göz önüne alınarak yapılabilir. Sızdırmazlık test metotları için hassasiyetler, yandaki görselde karşılaştırmalı olarak görülebilmektedir. Bu testlerden yaygın olanları ve Normtech olarak uygulamakta olduklarımızı daha detaylı olarak aşağıda bulabilirsiniz.

1. Suya Daldırma Yöntemi ile Kabarcık Sızdırmazlık Testi

Bu yöntem, diğer yöntemlere göre oldukça ilkel ve geleneksel bir metottur. Bu yöntem sırasında, içi basınçlı gaz ile doldurulmuş test parçası, su içerisine daldırılarak çıkan kabarcıklar gözlemlenir. Kabarcıklar ne kadar büyük boyutta ve ne kadar fazla miktarda çıkıyorsa, kaçak miktarı o kadar fazladır. Bu yöntem kaçağı ve bazı durumlarda kaçak lokasyonunu bulmakta işe yarar. Suya daldırma yöntemi, diğer yöntemlere kıyasla oldukça ekonomiktir. Ancak bazı uygulamalar için düşük hassasiyet, operatöre bağlılık ve kimi test parçaları için sıvı içerisine batırılmasında ve kurutulmasında zorluk şeklinde dezavantajları bulunmaktadır. Bu yöntemin hassasiyeti düşük olmakla birlikte, aşağıdaki iyileştirmeler ile daha iyi sonuçlar alınabilinir:
  • Yüksek basınç, kaçakların daha görünür olmasını ve testin daha kısa sürmesini sağlar.
  • Suya eklenen deterjan, yüzey gerilmelerini azaltarak, üründen çıkan kabarcıkların ürün yüzeyine tutunmalarını engeller. Kabarcıklar daha kolay görünür.
  • Test ortamı olarak hava yerine, helyum gibi daha küçük moleküle sahip gazlar kullanılması hassasiyeti artırabilir, ancak test maliyeti de helyum tüketiminden dolayı yükselir.
  • Bazı uygulamalarda test sırasında içine batırılan suyun sıcaklığını artırılarak, test edilen ürün içerisindeki gazın basıncı arttırılır ve test performansı yükseltilir.
Sızdırmazlık Testi Hava Testi Suya Batırma
Fotoğraf: Suya Daldırma Yöntemiyle Kabarcık Sızdırmazlık Testi

2. Basınç Düşüm Testi (Pressure Decay Test)

Basınç düşüm testleri, hava veya helyum gibi gazlar kullanılarak yapılmaktadır. Endüstride en sık kullanılan kaçak testlerindendir. Temel olarak, test edilecek ürünün içerisi basınçlı gaz ile doldurulur ve basınç düşümü ölçülerek, kaçak var olup olmadığı, kaçak var ise de ne seviyede olduğu tespit edilir.

Aşağıdaki uygulamalar için oldukça sık kullanılmaktadır:

  • Kaynak sızdırmazlık testi
  • Lehim sızdırmazlık testi
  • Montaj sızdırmazlık testi
  • Soğutucu akışkan sızdırmazlık testi

Basınç düşüm testlerinde iki çeşit yaygın olarak kullanılmaktadır. Birincisinde mutlak basınç düşümüne bakılırken, ikincisinde bağıl olarak basınç düşümü ölçülmektedir.

a) Mutlak Basınç Düşüm Testi (Pressure Decay Test)

Bu test sırasında, sistemde cihaz tarafından sistem basıncı ölçmek için basınç sensörü bulunmaktadır. Bu sensör, sistem basınçlandırıldıktan sonra, test fazında kaçak miktarını ölçmektedir. Çıkan sonuç, limit değer ile karşılaştırılarak parçanın testten geçip geçmediği otomatik olarak belirlenir.

Kaçak miktarı aşağıdaki formül kullanılarak bulunmaktadır:

  Q = ( ∆P x V) / ∆t

Burada “Q” kaçak miktarını, “∆p” test başı ile sonu arasındaki basınç farkı, “∆t” de test süresini belirtmektedir. Sızdırmazlık test cihazının kabiliyetine ve özelliklerine bağlı olarak, Pascal seviyelerinde hassasiyetler elde edilebilmektedir.

Formülden de anlaşılacağı üzere, basınç farkı stabilizasyon sonrası test süresince basınç düşümü ölçülmektedir. Bu yüzden stabilizasyon sonrası sıcaklık değişimleri test sonucunu oldukça fazla etkileyebilmektedir. Özellikle gaz basınçlandırma yani dolum sırasında, kullanılan akışkanın sıcaklığı yükselmektedir. Test süresince de ısı iletimi dolayısıyla sıcaklık ve sıcaklığa bağlı basınç değerinde düşüm olmaktadır. Sızdırmazlık test tekrarlanabilirliğinin istenen düzeyde olabilmesi için, sıcaklığın olabildiğince sabit tutulması gereklidir.

Testin tekrarlanabilirliğini ve doğruluğunu artırmanın bir diğer yolu da stabilizasyon ve test sürelerini uzatmaktır. Bu durumda sıcaklık ve basınç dalgalanmaları azalacağı için test sonucu daha sağlıklı olarak elde edilecektir. Ancak, tabii ki test süresinin artması, üretim kapasitesini olumsuz olarak etkileyecektir.

Süreyi kısaltmanın yollarından biri; gaz test basıncının arttırılması ancak bu durumda da operatör güvenliği önemli bir unsur haline gelmektedir. 2 MPa (20bar) ve altındaki test basınçları için genellikle özel bir güvenlik önlemi almaya gerek duyulmazken, bunun üstündeki basınçlarda ekstra güvenlik önlemlerinin alınması gerekmektedir.

b) Bağıl Basınç Düşüm Testi (Pressure Differential Test)

Mutlak basınç düşüm testinde bahsedilen noktaların hemen hemen hepsi, bu bağıl basınç düşüm test metodu için de geçerlidir. Ölçüm prensibi olarak aynı olmasına karşın, bazı yöntemin sağladığı ek imkanlar dolayısıyla, bu test metodunda daha hassas sonuçlar alınabilmektedir.

Bağıl basınç düşüm testinin farkı; sisteme test hacminin yanı sıra bir de referans sızdırmaz hacim eklenerek, her iki bölgeden de ölçüm alınır. Sonuç olarak test parçası ve sızdırmaz referans parçası veya hacmi aradaki farkın ölçülmesi yoluyla kaçak olup olmadığı tespit edilir. Böylece basınç ve sıcaklık dalgalanmalarından test düzeneğinin en az oranda etkilenmesi sağlanır.

Hassas ölçüm alınmasının temelde iki nedeni bulunmaktadır. Bunlar;

  • Basınç Ölçüm Sensörü Çalışma Aralığı: Mutlak basınç testinde bir adet sensör, geniş bir aralık için test basıncını ölçmektedir. (örneğin 0-6 bar), test basınç sensörü, test basıncı seviyesinde hassas ölçüm alan bir ürün olmalıdır. Ancak bu kadar geniş aralıkta ve bu seviyelerde çalışan sensörler, ufak basınç değişimini algılamada hassasiyetleri çok yüksek olamamaktadır. Bağıl basınç testinde ise iki adet sensör vardır. Sensörlerden biri test basıncını yani büyük basınç değerini ölçer, diğer sensör ise referans hacim ile test hacmi arasındaki basınç farkını ölçer. Böylece çok ufak basınç farklılıkları, çok daha hassas bir şekilde elde edilebilir, bu sayede test hassasiyeti oldukça artırılır.
  • Sıcaklık Değişim Etkisinin Elimine Edilmesi: Sıcaklık dalgalanmaları bağıl basınç test yönteminde; hem test parçası hem de referans hacim için benzer şekilde etki göstermektedir. Bundan dolayı da basınç düşüm değeri bu iki hacim arasındaki fark alınarak belirlendiği için, sıcaklık dalgalanmalarının etkisi minimum düzeye indirilmiş olur.
Bağıl Basınç Düşüm Testi için Referans Hacim Seçimi

Genel olarak referans hacimleri 3 farklı kategöride düşünebiliriz;

  • Birinci yol; Test edilecek parçanın hacmi küçük ise (birkaç cm^3 gibi), sızdırmazlık test miktarını ölçen cihazın kendi iç hacmi, referans hacim olarak kabul edilebilir. Cihazlar genellikle buna imkan sağlamaktadırlar.
  • İkinci yol; Test edilecek parçanın hacmine yakın hacimde, sızdırmayacak şekilde bir hacim oluşturulabilir ve bu hacim referans hacim olarak kullanılabilmektedir.
  • Üçüncü ve en etkili yol ise; sızdırmazlığı kesin olarak sağlanmış, mastar parça olarak kullanılacak bir ürünün kullanılmasıdır. Test parçası ile aynı malzeme ve iç yapıdan oluşan bu mastar parçanın referans hacmi, sıcaklık ve basınç dalgalanmaları açısından, test parçasıyla çok benzer davranışlar göstereceği için oldukça hassas bir ölçüm sonucu alınacaktır.

3. Vakum ile Sızdırmazlık Testi

Vakum sızdırmazlık testi, basınç düşüm testinin tam ters mantığı ile çalışır. Test edilecek parçanın iç hacmindeki hava vakum pompası yolu ile alınır ve vakum stabilize edilir. Eğer parça üzerinde kaçak var ise, iç basınçta bir artış ile bu saptanır.

Bu yöntemle yapılan testlerde, ortamda hava neredeyse hiç bulunmadığı için, sıcaklık değişimleri sonuçları etkilemez. Ayrıca kaçak miktarı, düşük basınç seviyeleri için ölçülmekte olduğundan, testler kullanılan sensörler oldukça hassas seçilebilmektedir.

Dezavantaj olarak ise; teorik olarak en fazla 1 bar basınç farkı yaratılabildiği için, 1 bar ve altında basınç farklarında ortaya çıkan kaçak testleri için uygulanabilir. Ayrıca vakum altında ezilme ihtimali olan parçalarda uygulanması mümkün değildir. Tabii ki diğer basınç fark ölçüm testlerine benzer şekilde kaçağın lokasyonu ile ilgili bilgi vermezler.

Video: Basınç Düşümü Test Cihazları
Sızdırmazlık Testi Basınç Testi için Mekanik Sema
Şematik Gösterim: Basınç Düşümü Test Şeması
Basınç Düşüm Testleri Grafiği
Grafik: Bağıl Düşüm Sızdırmazlık Testi – Test Sonuç Grafiği
Sızdırmazlık Testi Dedektor Kontrollu
Şekil: Dedektör ile Kaçak Testi (Sniffer Test) – Dedektör test parçası etrafında dolaştırılarak, test gaz kaçağı olup olmadığı tespit edilir.
Vakum Altında Dedektörlü Sızdırmazlık Testi
Şekil : Sızdırmaz kapalı kap içerisinde gaz kaçağı tespiti dedektör ile yapılır.

4. Gaz Takibi Yoluyla Sızdırmazlık Testi (Tracer Gas Leak Testing)

Özellikle büyük boyutlarda ve düşük basınçlarda yapılan testler için, test edilecek ürünün bulunduğu bölgeye çeşitli gazlar iletip belli konumlardan geçip geçmediği takip edilerek yapılan testlerdir. Kaçak ve sızıntı lokasyonları bu yöntem ile saptanabilmektedir.

Çoğunlukla, Halojen gazlar, Helyum ve Hidrojen-Nitrojen karışımı, gaz takibi testlerinde en sık kullanılan gazlardır.

Halojen gazlar, test cihaz ve ekipmanları tarafından tespit edilmesi en kolay olanıdır, ancak kullanımı sırasında çevreye ve insan sağlığına tehlikeli olma riskleri barındırmaktadır. Test düzeneği insan sağlığı göz önüne alınarak kurulmalıdır.

Helyum gazı, endüstride her geçen gün daha çok popülerleşmektedir. Toksik ve yanıcı bir yapıda olmaması, oldukça düşük bir moleküler ağırlığa ve viskoziteye sahip olması, geniş bir yelpazede kullanılmasına olanak sağlamaktadır.

Helyum sızdırmazlı testleri hakkında bilgi almak ve çalışmalarımızı incelemek için Helyum Sızdırmazlık Testi sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Helyum gazı boşluklardan ve çatlaklardan kolayca geçebilmektedir. Aynı çevresel koşullarda, havaya göre bir kaç kat daha hızlı hareket etmektedir. Ayrıca havadaki konsantrasyonu çok düşük (5 ppm) olduğu için, tespit edilmesi oldukça kolaydır. Dezavantaj noktası ise; havada çok ağır ilerlemesi nedeniyle, tespit edilebilmesi için test lokasyonunda uzun süre kalmalıdır. Ayrıca helyum a duyarlı tespit ekipmanları ve helyum test düzenekleri oldukça pahalıdır.

Son dönemlerde gaz takibi yoluyla sızdırmazlık test grubunda en çok kullanılan gaz çeşidi; 95% azot ve 5% hidrojen karışım gazıdır. Burada asıl farkı yaratan ve iş yapan gaz hidrojendir. Düşük molekül ağırlığına sahip olması, düşük vizkoziteli olması ve yüksek moleküler hızlı olması dolayısıyla sızıntı noktasında tespiti hızlı ve kolaydır. Çevreye zarar vermemekle birlikte, havadaki konsantrasyonu Helyum’dan bile düşüktür. Bu karışımın detektörleri görece uygun maliyetli olup, hidrojen azot karışımı da hali hazırda endüstriyel olarak satılmaktadır.

Gaz takibi yoluyla sızdırmazlık testi uygulamaları, test gazına özel dedektör kullanımıyla gerçekleştirilir. Operatör veya otomatik dedektör konumlama şeklinde yapılabilmektedirler. Özel test gazının içeriden dışarıya (test hacminden -> ortama) veya dışarıdan içeriye (ortamdan->test hacmine) gaz kaçak testi şeklinde iki kategoriye ayrılabilir.

a) Detektör Yardımıyla Sızdırmazlık Testi (Sniffer Test)

Bu test yönteminde, sızdırmalık testi yapılacak olan parçanın içerisine basınçlı gaz doldurulur. Sonrasında, gazı tespit eden detektörler kullanılarak, olası sızdırma bölgeleri üzerinde gezdirilerek kaçak kontrolü ve kaçak tespiti yapılır.

İlk yatırım maliyeti oldukça düşük olan bu sistemde, çok düşük hassasiyetlerde testler yapılabilir. Ancak kullanılacak gaz fiyatı ile bağlantılı olarak operasyonel maliyet yüksek olabilir.

Sistemin dezavantajlarından en önemlisi, operatöre bağlılık durumudur ve operatörün dedektörü olası her kaçak noktasında dolaştırması esastır. Bunun yanı sıra, cihazlar çok küçük miktarlarda gaza bile duyarlıdır, bu yüzden, gereksiz kaçaklar parçanın ret sayılmasına neden olabilmektedirler.

b) Biriktirme Yoluyla Sızdırmazlık Testi (Accumulation Leak Testing)

Biriktirme yoluyla sızdırmazlık testi, operatör tarafından detektörle yapılan uygulamanın daha standartlaştırılmış hali olarak düşünülebilir.

Test edilecek parça, çevre ile teması kesilecek şekilde kapalı bir hazne içerisine yerleştirilir. Daha sonra test hacmi basınçlı gaz ile doldurulur. Test sırasında kaçak olması durumunda ise, sızan gaz test parçası ile kapalı hazne içerisinde biriktirilir. Dedektörler bu kapalı hazneye sızan test gazını hızlıca tespit edecek şekilde konumlandırılırlar ve bu yöntem ile operatörden bağımsız, otomatik sistem kurulailmektedir.

Bu sistem sızan gazın birikmesi üzerine kurulduğu için kaçak noktalarının lokasyonları kolaylıkla tespit edilememektedir. Dezavantajlarından biri büyük boyutlu parçalarda, parçayı kapalı hazneye alma ve kapalı haznenin sızdırmazlığını sağlama, gibi işlemler uygulamayı zorlaştırmaktadır. Ayrıca hacimler büyüdükçe test sürelerinin oldukça uzamaktadır.

c) Vakum Haznesi ile Dedektörlü Sızdırmazlık Testi

Vakum haznesi ile dedektörlü sızdırmazlık testi, biriktirme yoluyla sızdırmazlık testi yöntemine göre ölçümü hassaslaştırmak üzere geliştirilmiş bir test metodudur. Sistem ilk yatırım ve operasyonel maliyetleri diğer sistemler ile karşılaştırıldığına yüksektir.

Sistem içeriden dışarıya (test parçasından -> kapalı hacme) veya dışarıdan içeriye (kapalı hacimden -> test parçasına) olacak şekilde iki yönlü de kurulabilir. Sistem vakum ile biraz daha kompleks hale gelmesine rağmen, ölçüm hassasiyeti ciddi oranda artmaktadır.

Helyum sızdırmazlı testleri hakkında bilgi almak ve çalışmalarımızı incelemek için Helyum Sızdırmazlık Testi sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

İş Ortaklarımız

Promess Press-fit ekipmanları
Endüstriyel Kamera Uygulamaları
Innomatec Sızdırmazlık Test Ekipmanları

Bizimle İletişime Geçin

11 + 10 =